POLEN KİMYEVİMADDE | GERİ DÖNÜŞÜM SOLVENTİ | SOLVENT

Endüstride hemen hemen her üretim sektöründe yağ giderme ve temizlik vb. işlemlerde solvent

kullanılır. Halojenli ve halojensiz olmak üzere ikiye ayrılan solventler, içerdikleri kimyasal maddelerin

özelliklerine göre tehlikeli madde ve kullanım sonucunda da tehlikeli atık özelliği gösterirler.

Halojensiz solventler, alifatik ve aromatik hidrokarbon bileşimleridir. Halojenli solventlere ise örnek

olarak , metilklorit, etiklorit, etilenklorit, trikiloretanol, kloroform, kloretan bileşikleri, klorlanmış

benzinler ve klorlanmış fenol verilebilir.

Solvent içeren ürünler nelerdir?

Temizleme ve yağ giderme maddeleri
Boya çıkarıcılar
Boya, vernik, cila ve reçineler
Yapıştırıcılar
Mürekkep ve mürekkep çıkarıcılar
Pestisitler
Kozmetikler

Solventlerin yarattığı tehlikeler nelerdir?

Solventler içerdikleri maddelere göre insan sağlığını farklı şekilde etkileyebilir. Solventlere maruz

kalındığında, kaza olma ihtimali artabilir. Sürekli olarak bazı solventlere maruz kalındığında ise,

kişilerin sağlığı üzerinde uzun süreli etkiler oluşabilir. Örneğin deri iltihabı oluşumu gibi. Sağlık

üzerinde diğer muhtemel etkileri de maruz kalınan solventin özelliğine göre değişir. Çalıştığınız

ortamda,

Solventlerin buhar ve gazlarını solunuyorsanız,
Solventler cilt ile temas edip, absorblanarak içeri alınıyorsa,
Sıvı solventler yutuluyorsa,

bunlara bağlı olarak çeşitli etkiler görülebilir.

Örneğin,

Endüstride, oldukça yaygın olarak kullanılan organik solventlerle cilt temas ettiğinde egzema

oluşur.

Halojenli solventlerden bazıları, beyin, böbrek ve karaciğerde zarara neden olabilir.
Metilpentanon gibi bazı solventler, düşük konsantrasyonlarda bile gözde ve burunda tahrişe ve baş

ağrısına neden olur.

Ayrıca, solventlerin birçoğu yanıcı, uçucu, kolay buharlaşıp ortama zehirli veya patlayıcı gaz

karışımları verebilen özelliğe sahiptir. Bazı solventlerin kanserojenik, ekotoksik, mutajenik ve

uyuşturucu etkileri olabilir. Bunun dışında solventler su için zehirlidir Özellikle halojen içeren

solventler, yanmaları sonucunda dioksin ve furan gibi zehirli gazlar oluşturur.

Solvent üreticisinin yükümlülükleri:

Solvent içeren ürünler 11.7.1993 tarih ve 21634 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren

Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği kapsamındadır. Bu yönetmelik hem solvent üreticisi hem de

kullanıcılar için yükümlülükler içermektedir.

Solvent üreticisi;

“Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanmasına İlişkin Tebliğ” kapsamınca Güvenlik Bilgi Formunu

hazırlayarak alıcı, kullanıcı ve depolayıcıyı ilgilendirmekle yükümlüdür. Güvenlik Bilgi Formlarının

profesyonel kullanıcılar ile tehlikeli kimyasalları depolayanlara iletilmesi zorunludur. Alıcının

bilgilendirilmesinden üretici , ithalatçı ve dağıtıcı müteselsilen sorumludur.

Güvenlik Bilgi Formları, madde/müstahzar ve şirket/iş sahibinin tanımı, bileşim/içindekiler

hakkında bilgi, tehlikelerin tanıtımı, ilk yardım tedbirleri, kaza sonucu yayılmaya karşı tedbirler,

kullanma ve depolama, maruz kalma kontrolleri/kişisel korunma, fiziksel ve kimyasal özellikler,

kararlılık ve reaktivite, toksikolojik bilgi, ekolojik bilgi, bertaraf bilgileri, taşımacılık bilgisi, mevzuat

bilgisi ve diğer bilgiler olmak üzere 16 başlığı içerecek şekilde hazırlanmalıdır.

Solventler, yönetmelik hükümlerine uygun olarak etiketlenmelidir. Etiket, üretici bilgileri,

kimyasalin adi ve kapali formülü, ürünün ticari adi, amaçlanan kullanim alani ve içerigine giren

maddelerin tehlike sembolleri, risk ve güvenlik kodlari, kimyasal tanimi ve etkin madde yüzdesi ve

diger katki maddeleri ve en azindan bunlarin grup tanimlarini içerecek sekilde etiketlenmelidir.

Solventler, normal depolama ve tasima kosullarinda, sizma, kaçak, dökülme, bulasma vb. yollarla

ambalaj disina çikmalari önlenecek sekilde ambalajlanmalidir.Ambalajin sekli ve etiketleri, genel

görünüm ve kapsamlari açisindan, gida maddelerinin ambalajlari ile ayni ve karistirilabilir benzerlikte

seçilmemelidir.

Solventler, çevre ve insan sagligina zarar vermeyecek sekilde depolanmalidir. Bu maddelerin kötü

amaçli veya sorumsuz kisilerin eline geçmemesi ve amaç disi kullanilmamasi için gerekli önlemler

alinmalidir.

Solvent kullanicisi;

Üretici veya saticidan Güvenlik Bilgi Formunu temin etmelidir.
Ürün etiketi ve Güvenlik Bilgi Formunda yer alan depolama, tasima, kullanma talimatlarini

uygulamalidir.

Solvent içeren maddeleri kullanirken nelere dikkat edilmelidir?

! Is Sagligi ve Güvenligi Mevzuatina uygun olarak gerekli kisisel koruyucu donanim ve kiyafetleri

kullanin.

! Halojen içeren solventli maddelerden kaçinin.

! Solventlerinizi tasarruflu olarak kullanin.

! Solvent içermeyen su bazli ürünlerin kullanimini tercih edin.

! Her bir islem için ayri solvent yerine çok amaçli bir solventin kullanilmasini tercih edin.

! Solventleri ya da solvent içeren ürünleri sadece iyi havalandirilan yerlerde kullanin.

! Bu maddeleri kullanirken, etiketlerin üzerindeki tehlike bilgilerine ve güvenlik önerilerine dikkat

edin.

! Solvent ve solvent içeren maddeleri hiçbir zaman kanalizasyona atmayin.

! Solvent veya solvent içeren herhangi bir ürün ile cilt temasindan kaçinin ve gereken yerlerde

koruyucu giysiler kullanin.

! Cildinizden boya, yag vb. maddelerin giderilmesi için kesinlikle solvent kullanmayin.

! Is sirasinda solvent kullanirken yemeyin ve sigara içmeyin. Ayrica çalistiktan sonra, yemeden ve

içmeden önce ellerinizi iyice yikayin.

! Toksik gaz olusturabilen klorlu solvent bu-hari içerebilecek olan alanlarda sigara içmeyin, kaynak

yapmayin, atesle yaklasmayin ve çiplak ates kullanmayin.

! Solventleri kapali konteynirlarda saklayin ve solvent atiklari için sizdirmaz konteynirlar

kullanin.konteynerlerin altina sizma ve dökülmeyi önleyici tablalar yerlestirin.

! Kapali alanlarda, gerekmedikçe ve uygun havalandirma olmadikça solvent içeren maddeler

kullanmayin ve bu alanlarda gerektigin-de uygun maskeler kullanimini saglayin.

Solvent ve solvent içeren atiklar ne yapilmalidir?

Solventler kullanim ömrünü doldurdugunda atik haline gelmektedir. Belli bir bölümü buharlasarak

ortam havasina karismakta ve havalandirma ve proses bacalari sayesinde atmosfere hava emisyonlari

seklinde verilirken belli bir bölümü de ortam havasina karisir. Ortam havasindaki solvent gerekli

ölçümler yapilarak “Is Sagligi ve Güvenligi Mevzuati”na uygun isyeri ortam havasini saglayacak

önlemler alinmalidir. Çalisanlara gerekli kisisel koruyucu ekipmanlar saglanmalidir. Bacadan atilan

emisyonlar da “Endüstriyel Kaynakli Hava Kirliliginin Kontrolü Yönetmeligi”nde verilen sinir

degerleri ve kosullarini saglamalidir.

Atik haline gelen solventler, içerdigi maddenin özelligi itibariyle “Tehlikeli Atiklarin Kontrolü

Yönetmeligi”ne göre tehlikeli atik olarak adlandirilir ve yönetmelik hükümlerine göre tehlikeli atiklar;

Çevre ve Orman Bakanligi’ndan lisansli veya geçici lisans almis solvent geri kazanim tesislerinde

islenmelidir. Ayrica bu tesislere nakliyesi Valiliklerden lisans almis nakliye araçlari ile yapilmalidir.